Việc chưa rõ

Bảng kiểm bắt đầu khi hướng dẫn chưa rõ

Bạn đã đọc hướng dẫn hai lần mà vẫn chưa chắc người ta đang yêu cầu gì.

Tấm thảm trải dở và đệm ngồi trên sàn gần cửa.

Hướng dẫn chưa rõ là một trong những lý do thực tế nhất khiến việc chưa bắt đầu được. Bạn không thể nhắm vào một mục tiêu mà mình không thấy. Một bảng kiểm ngắn giúp bạn phân loại điều bạn biết, điều có thể đoán và điều cần hỏi, để hôm nay bạn đã bắt tay vào được những phần rõ ràng.

Cách này dùng được cho bài tập, đề bài công việc, yêu cầu của khách hàng và cả tin nhắn từ gia đình.

Vì sao hướng dẫn chưa rõ khiến bạn khựng lại?

Khi không chắc người ta muốn gì, bắt đầu kiểu nào cũng thấy có thể sai. Nên chờ có vẻ an toàn hơn.

Nhưng chờ là bỏ phí thời gian bạn có thể dùng cho những phần đã rõ. Phân loại hướng dẫn cho bạn thấy mình bắt đầu được ở đâu.

Bảng kiểm bắt đầu việc

Hãy đi qua các mục này với hướng dẫn đặt trước mặt.

  1. Thứ cần nộp: chính xác mình nộp cái gì? Một tệp, một bài nói, một mẫu đơn, hay một lời hồi đáp?
  2. Hạn chót: khi nào đến hạn, và nộp bằng cách nào?
  3. Người đọc: ai sẽ đọc hoặc dùng nó?
  4. Điều bắt buộc: đề bài yêu cầu rõ điều gì?
  5. Chỗ chưa rõ: từ nào hoặc yêu cầu nào có thể hiểu theo hơn một cách?
  6. Cách đoán tốt nhất: với mỗi chỗ chưa rõ, mình hiểu theo hướng nào là hợp lý nhất?
  7. Một câu hỏi: chỗ chưa rõ nào quan trọng nhất? Đó là điều cần hỏi.

Viết các câu trả lời trong vài dòng. Chúng thành tấm bản đồ xuất phát của bạn.

Thử cách này: một câu hỏi rõ ràng

Hỏi cho khéo là một kỹ năng. Hãy dùng mẫu ngắn này.

  1. Nêu việc trong một dòng.
  2. Nói điều bạn đã hiểu: “Em hiểu đề này là…”
  3. Hỏi về một điều: “Vậy có đúng không, hay ý của anh/chị là…?”
  4. Giữ dưới năm câu.

Đây là ví dụ cho một đề bài công việc. “Chào chị Aisyah, em hỏi về bản tóm tắt cho khách hàng tuần sau. Em hiểu ‘ngắn’ là một trang chỉ có số liệu chính. Vậy có đúng không, hay chị muốn bản dài hơn kèm phần nền?”

Có thể bắt đầu gì trong lúc chờ?

Bạn hiếm khi phải chờ mọi câu trả lời. Bạn có thể bắt đầu các phần này trong lúc chờ.

  • Gom những tài liệu bạn sẽ cần dù hiểu theo cách nào.
  • Viết nháp các phần đã rõ.
  • Lập sẵn tệp, tiêu đề và định dạng.
  • Ghi cách đoán tốt nhất ở đầu trang, để dễ chỉnh nhanh.

Nếu thiếu câu trả lời mà việc bị kẹt hẳn, làm gì khi bạn cần có thông tin trước có thêm vài ý.

Áp dụng vào đời sống thật

Nếu bạn là sinh viên, hãy xem thang chấm điểm và bài mẫu trước khi hỏi. Rồi gửi một câu hỏi cho giảng viên hoặc nhóm thảo luận. Biến tiêu đề bài tập thành hành động đầu tiên rất hợp đi cùng bảng kiểm này.

Nếu hướng dẫn đến từ gia đình, như lời nhờ chung chung kiểu “lo vụ mời khách giùm”, một tin nhắn thoại hỏi một điều có thể đỡ cho bạn nhiều lần đoán mò.

Nếu việc hỏi khiến bạn ngại, trang giao tiếp và các mối quan hệ hằng ngày có những bài nhẹ nhàng về cách lên tiếng.

Bước tiếp theo

Nếu đầu bạn đầy những yêu cầu hiểu nửa vời, hãy viết hết lên công cụ Bảng trút ý trước khi làm bảng kiểm.

Nếu phần nào của việc cũng có vẻ phụ thuộc vào phần khác, hãy đọc chọn điểm xuất phát khi mọi thứ đều liên quan nhau.

Mọi bài giúp bạn bắt tay vào làm đều ở trang bắt đầu một việc. Nếu muốn có một lúc dừng yên tĩnh trước khi viết câu hỏi, buổi thiền có hướng dẫn 7 phút miễn phí của Sadhguru trong ứng dụng Miracle of Mind là một cách tùy chọn.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi lại cho rõ có sao không?

Không sao. Một câu hỏi rõ ràng cho thấy bạn nghiêm túc với việc. Giảng viên, quản lý và khách hàng thà trả lời một câu hỏi ngắn còn hơn nhận bài làm lệch ý. Hãy hỏi cụ thể, nói điều bạn đã hiểu và chỉ hỏi một điều mỗi lần.

Nếu không ai trả lời câu hỏi của tôi thì sao?

Hãy viết ra cách hiểu tốt nhất của bạn và làm theo đó. Ghi cách hiểu ấy ở đầu bài hoặc trong lời nhắn khi nộp, để người đọc thấy lý do của bạn. Trong lúc đó, tiếp tục những phần rõ ràng với mọi cách hiểu. Bạn có thể chỉnh sau nếu có câu trả lời.

Làm sao để không thấy mình ngớ ngẩn khi hỏi?

Hãy đặt câu hỏi xoay quanh việc, không phải xoay quanh bản thân. Thay vì nói mình không hiểu, hãy viết: em hiểu đề này là X, vậy có đúng không? Cách ấy cho thấy bạn đã suy nghĩ và mời một câu trả lời có hoặc không nhanh gọn. Hỏi theo kiểu này thường rất dễ trả lời.

Trước khi gửi câu hỏi ấy, buổi thiền có hướng dẫn ngắn cùng Sadhguru giúp bạn lắng xuống để viết bình tĩnh và rõ ràng.

Thiền 7 phút