Chánh niệm là gì?

Chánh niệm (chú ý đến điều đang diễn ra, một cách tử tế) đơn giản là để ý khoảnh khắc này. Không phải cuộc họp vừa xong hay bữa tối còn phải lo, mà là chiếc cốc trong tay, tiếng quạt, cảm giác bàn chân trên sàn.

Bạn không cần phòng yên tĩnh. Bạn có thể thử khi xếp hàng, trên xe buýt hay trong lúc chờ cơm chín.

Chánh niệm thật ra nghĩa là gì?

Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) mô tả chánh niệm là chú ý đến những gì diễn ra bên trong và bên ngoài mình, từng khoảnh khắc một¹. Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp Hoa Kỳ (NCCIH) mô tả nó là một dạng thiền tập trung vào việc tỉnh biết khoảnh khắc hiện tại mà không phán xét².

Nói gọn lại, bạn để ý, và không chấm điểm mình. Tâm trí lang thang không phải lỗi, chỉ là điểm xuất phát quen thuộc.

Mục tiêu có phải là tâm trí yên lặng?

Không. Có người bỏ cuộc vì đầu óc cứ bận rộn, rồi kết luận mình không hợp.

NHS nói chánh niệm không phải là làm suy nghĩ biến mất, mà là nhìn chúng như những sự kiện của tâm trí, đến rồi đi³. Vậy nên đầu óc đông đúc cũng không sao. Bạn đang học cách nhìn suy nghĩ, thay vì bị từng cái kéo đi.

Thử cách này: một phút dừng với năm giác quan

Bạn có thể làm ở bàn làm việc, trong bãi đỗ xe hay ở quán cà phê trong lúc chờ ly cà phê sữa đá.

1. Dừng việc đang làm và để vai hạ xuống.
2. Khẽ gọi tên một thứ bạn thấy, như thể lần đầu nhìn nó.
3. Để ý một âm thanh, gần hay xa. Tiếng quạt, tiếng xe máy, tiếng trẻ con cười.
4. Cảm nhận một thứ bạn chạm vào: cái ghế, mặt bàn, hơi ấm của chiếc cốc.
5. Thở chậm một hơi rồi tiếp tục ngày của bạn.

Nếu giữa chừng tâm trí trôi đi, bạn chỉ cần nhận ra, và đó là toàn bộ kỹ năng.

Lồng vào một ngày thật

Chọn một lúc vốn có trong ngày. Ngụm cà phê đầu tiên. Quãng đi từ xe vào văn phòng. Mấy giây trước khi trả lời nhóm WhatsApp gia đình.

Nếu nhà ồn, hãy để tiếng ồn là thứ bạn lắng nghe. Nếu làm ca, hãy dùng bất kỳ khoảng yên nào bạn có và gọi đó là buổi sáng của mình. Nếu mệt, một hơi thở chậm vẫn được tính.

Nếu một bài tập khơi lên cảm giác khó chịu, chóng mặt hay ký ức đau buồn, bạn cứ dừng lại. Nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn là một ý hay, và trang hỗ trợ của chúng tôi có liệt kê nơi bắt đầu.

Đọc tiếp

Mọi bài trong loạt này nằm ở trang chủ đề chánh niệm trong đời sống hằng ngày. Để tập với món ăn, hãy đọc ăn chánh niệm trong bữa cơm.

Nếu muốn xem điều này khác ngồi thiền ra sao, hãy thử thiền là gì?. Công cụ Nhịp thở dùng miễn phí, và mọi thứ bạn làm trên đó không rời khỏi trình duyệt.