Sau một lỗi nhỏ, đừng gọi mình là kẻ thất bại
Bạn gửi nhầm tệp, mặt nóng bừng và giờ thấy mình thật nhỏ bé.
Bạn lỡ bấm “trả lời tất cả”, báo nhầm giá hay quên mang giấy tờ. Bụng bạn thắt lại, và một giọng nói vang lên: “Sao mình có thể bất cẩn thế?” Bài hướng dẫn này giúp bạn với mười phút tiếp theo: việc gì cần làm, và việc gì không.
Lỗi bình thường là lỗi có thể sửa được nếu bạn bỏ ra chút thời gian và thành thật. Phần lớn những gì xảy ra ở công ty, ở nhà và ở trường đều thuộc loại này.
Sau khi mắc lỗi, thật sự cần làm gì?
Có ba việc cần làm, và mỗi việc một khác. Thứ nhất, sửa việc. Thứ hai, xin lỗi nếu có người bị ảnh hưởng. Thứ ba, rút ra một điều cho lần sau.
Tự công kích bản thân không nằm trong danh sách. Nó có vẻ là đang cố gắng, nhưng không sửa được việc, không bù đắp cho ai và không ngăn được lần sơ suất sau. Nó chỉ làm giờ tiếp theo nặng nề hơn.
Một ví dụ cụ thể
Hãy hình dung một đồng nghiệp gửi số liệu bán hàng tháng cho cả nhóm, rồi phát hiện một cột là số của tháng trước.
Sửa việc. Cô mở tệp, thay đúng cột và gửi bản đã sửa trong vòng mười phút, nói rõ phần nào đã thay đổi.
Xin lỗi đúng mức. Cô viết một dòng: “Xin lỗi vì nhầm lẫn trong tệp đầu. Tệp đính kèm này có cột đúng.”
Gác lại lời tự công kích. Giọng nói kia bảo: “Mình cẩu thả, ai cũng sẽ nghĩ mình vô dụng.” Cô nhận ra nó và nghĩ: “Đó là một câu nói khắc nghiệt, không phải sự thật.” Rồi cô quay lại với công việc.
Hai bước đầu giúp ích cho cả nhóm. Bước thứ ba chỉ lấy đi sức lực của cô và khiến số liệu sai nằm đó lâu hơn.
Vì sao lời tự công kích lại to đến thế?
Vì nó có vẻ giống nhận trách nhiệm, và vì từ nhỏ ta đã học rằng khắt khe với bản thân sẽ giữ mình sắc bén. Thực tế nó có thể chỉ khiến ta lo âu mãi.
Một cách nhìn công bằng hơn vẫn giữ nguyên tiêu chuẩn. Bạn vẫn muốn công việc đúng. Chỉ là bạn nói với chính mình như nói với một đồng nghiệp tốt vừa mắc đúng lỗi đó.
Thử cách này: sửa, nói, học
Dành năm phút và một trang ghi chú.
- Sửa: ghi điều cần sửa và hạn chót. Làm phần sửa nhỏ nhất trước.
- Nói: xem có ai cần nghe bạn nói không. Nếu có, viết nháp một hai câu.
- Học: ghi một thay đổi, như “kiểm tra cột ngày trước khi gửi”.
- Khép lại: tự nhủ “Xong chuyện đó rồi”, rồi chuyển sang việc tiếp theo.
Nếu thấy mình đang viết điều thứ tư về việc mình tệ hại thế nào, hãy dừng lại. Dòng đó không thuộc quy trình này.
Câu mẫu bạn có thể sửa
Không có câu nào hợp với tất cả mọi người, nên hãy sửa đến khi nghe giống giọng của bạn.
- “Tôi đã nhầm ở ___. Đây là bản đã sửa.”
- “Xin lỗi vì sự nhầm lẫn. Tôi đã sửa và kiểm tra lại.”
- “Tôi đã bỏ sót ___. Tôi sẽ làm ___ trước ___.”
- “Cảm ơn anh chị đã chỉ ra. Lần sau anh chị muốn thấy điều gì?”
Lời xin lỗi nên ngắn và cụ thể. Xin lỗi dài dòng khiến người kia phải quay sang an ủi bạn, còn xin lỗi kèm lời bào chữa thường nghe kém chân thành.
Phần nào trong lời góp ý dùng được?
Khi ai đó phản hồi, hãy chia lời họ thành hai nhóm. Một nhóm nói về công việc: “con số bị sai”, “cái này gửi muộn”. Bạn có thể làm gì đó với nhóm này.
Nhóm còn lại nói về con người bạn: “lúc nào bạn cũng cẩu thả”. Đó là kết luận rút ra từ một khoảnh khắc, và bạn không buộc phải nhận.
Nếu lời góp ý chưa rõ, hãy xin một ví dụ. Câu “Anh chị chỉ giúp tôi chỗ nào bị sai được không?” biến cảm giác nhói mơ hồ thành một việc cụ thể.
Áp dụng vào một ngày thật
Nếu đang giữa một ca làm bận rộn, chỉ cần sửa và nhắn tin. Phần ghi điều rút ra có thể để đến tối. Nếu lỗi liên quan đến tiền, an toàn hay sức khỏe của người khác, hãy báo nhanh cho đúng người và làm theo quy trình nơi làm việc.
Với gia đình, một câu đơn giản “Con quên mất, xin lỗi, con làm ngay đây” bên mâm cơm là đủ. Không cần diễn văn.
Khi nào nên tìm thêm hỗ trợ
Nếu bạn tua đi tua lại lỗi lầm hàng giờ, né công việc vì sợ sai, hoặc thấy mình vô giá trị hầu hết các ngày, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn. Nếu một bài tập khiến bạn bất an, chóng mặt hay gợi lại ký ức đau cũ, bạn cứ dừng lại. Trang hỗ trợ của chúng tôi có liệt kê nơi bắt đầu.
Đọc tiếp
Để khép lại một ngày không như ý, hãy đọc nhìn lại công bằng một ngày làm được ít việc. Để chuẩn bị cho những gì người khác có thể nói, hãy thử đón nhận góp ý bình tĩnh, và việc cần làm tiếp.
Để có cái nhìn cân bằng về bản thân, bài nói về điểm yếu mà không giấu đi điểm mạnh sẽ giúp. Công cụ miễn phí Bảng trút ý là nơi đặt xuống những ý nghĩ cứ lặp lại, và trang chủ đề cảm xúc và tử tế với bản thân trong đời thường có đủ các bài hướng dẫn.
Khi đầu óc cứ tua đi tua lại, một bài thiền ngắn có hướng dẫn của Sadhguru cho cơ thể vài phút yên để lắng xuống trước khi bạn quyết định làm gì.
Câu hỏi thường gặp
Tôi mắc một lỗi thường gặp và thấy ngượng. Giờ cần làm gì?
Làm ba việc nhỏ theo thứ tự. Sửa hoặc báo lỗi để nó không lớn thêm. Nói một lời xin lỗi ngắn, thật lòng với người bị ảnh hưởng, nếu cần. Rồi ghi một điều cần kiểm tra lần sau. Cảm giác ngượng có thể còn một lúc, và bạn không cần cãi lý với nó.
Phần nào trong lời góp ý là dùng được?
Những phần nói về điều cần sửa trong công việc là dùng được: con số sai, tệp gửi muộn, bỏ sót một bước. Nhận xét về tính cách của bạn không phải sự thật để làm theo. Hãy hỏi “Lần sau anh chị muốn thấy điều gì?” để biến lời nhận xét mơ hồ thành việc cụ thể.
Tử tế với bản thân có phải là xem nhẹ lỗi của mình không?
Không. Bạn có thể coi trọng lỗi của mình mà vẫn nói với bản thân cho công bằng. Lời tự trách nặng nề dễ khiến người ta né tránh chuyện đó, còn cái nhìn bình tĩnh giúp bạn sửa nhanh hơn. Chịu trách nhiệm là sửa chữa, không cần tự trừng phạt.
Đọc tiếp
Khi đầu óc cứ tua đi tua lại, một bài thiền ngắn có hướng dẫn của Sadhguru cho cơ thể vài phút yên để lắng xuống trước khi bạn quyết định làm gì.