Tử tế với bản thân

Nói về điểm yếu mà không giấu đi điểm mạnh

Sắp đến buổi đánh giá hay phỏng vấn, và bạn chưa biết nên nói về mình thế nào.

Một người đàn ông trao phong bì đóng cho đồng nghiệp ở hành lang.

Quản lý vừa đặt lịch đánh giá, hoặc tuần sau bạn có buổi phỏng vấn. Câu hỏi “Điểm yếu lớn nhất của bạn là gì?” cứ nằm trong đầu. Bạn thấy hai lựa chọn tệ: giả vờ mình không có điểm yếu nào, hoặc kể ra mọi thứ không ổn ở mình.

Còn một lựa chọn thứ ba. Bạn có thể nói thẳng một điểm yếu có thật, giữ điểm mạnh trong tầm nhìn và nghe như một người vững vàng, thành thật. Bài hướng dẫn này chỉ bạn cách làm.

Vì sao nói về điểm yếu lại thấy rủi ro đến vậy?

Vì từ nhỏ ta đã học rằng thừa nhận điểm yếu là trao cho người khác thứ để dùng chống lại mình. Ở vài nơi làm việc, điều đó có thể đúng. Nhưng trong phần lớn các cuộc nói chuyện, thành thật về một giới hạn lại tạo ra lòng tin.

Còn một lý do bên trong. Khi căng thẳng, một điểm yếu có vẻ là toàn bộ sự thật về bạn. Thật ra nó chỉ là một phần của bức tranh lớn hơn, và một lời mô tả công bằng sẽ giữ được cả bức tranh.

Điểm yếu nào đáng để nói ra?

Hãy chọn điều có thật, cụ thể và cải thiện được. “Đôi khi tôi nhận quá nhiều việc và đồng ý những hạn chót mình không kịp” là một điểm yếu có thể cải thiện. “Tôi là người cầu toàn” thì mơ hồ và nghe như học thuộc.

Tránh những vết thương sâu hay khó khăn riêng tư. Bạn đang nói về một kỹ năng trong công việc hay cuộc sống, như giao việc, lên tiếng trong cuộc họp hay sắp xếp thời gian. Đó nên là điều bạn có thể cho thấy mình đang tiến bộ.

Thử cách này: trang giấy hai cột

Lấy một tờ giấy và kẻ một đường ở giữa. Dành năm đến mười phút cho nó.

  1. Bên trái, viết một điểm yếu bằng lời đơn giản, kèm một ví dụ về lúc nó xuất hiện.
  2. Bên phải, viết hai điểm mạnh nằm gần nó. Một người khó nói “không” có thể là người đáng tin cậy.
  3. Bên dưới cả hai, viết một bước bạn đang làm: “Giờ mình xem lịch trước khi đồng ý”.
  4. Ghép chúng thành một câu, theo các mẫu bên dưới.

Mục đích không phải lấy điểm mạnh để xóa điểm yếu. Mà là để cả hai cùng nằm trên trang giấy.

Mẫu câu bạn có thể sửa

Cho buổi đánh giá: “Tôi hay nhận thêm việc, và tôi đang sửa bằng cách xem lại khối lượng công việc trước khi nhận lời. Điều đó cũng có nghĩa là đội biết họ có thể dựa vào tôi.”

Cho buổi phỏng vấn: “Lên tiếng trong các cuộc họp đông người là điều tôi đang rèn. Tôi chuẩn bị trước một ý, và các bản cập nhật bằng văn bản của tôi rõ ràng, đúng hạn.”

Cho chuyện trò trong gia đình: “Con không giỏi nhờ người khác giúp. Con đang tập nói sớm hơn, và con giỏi sắp xếp lịch cho cả nhà.”

Đổi chi tiết đến khi chúng đúng với bạn. Giữ nguyên cấu trúc: một điểm yếu nói thẳng, một việc bạn đang làm và một điểm mạnh.

Áp dụng vào một ngày thật

Bạn không cần dịp đặc biệt. Hãy tập nói to một mẫu câu trong xe, khi tắm hay lúc chờ xe buýt. Nghe chính giọng mình nói bình tĩnh sẽ giúp lúc thật dễ hơn.

Nếu bạn mệt sau một ca dài, tối nay chỉ cần viết cột bên trái. Mai hãy thêm điểm mạnh. Nếu bạn chuẩn bị phỏng vấn vào trường hay đại học, hãy nhờ cha mẹ hoặc một người bạn nghe thử một lần.

Nếu mình cứ khắt khe với bản thân suốt thì sao?

Hãy để ý cột nào dài hơn. Nếu bên điểm yếu dài cả trang còn bên điểm mạnh chỉ hai dòng, đó là dấu hiệu của một thói quen khắt khe, không phải bức tranh chính xác. Hãy hỏi một người bạn xem họ sẽ thêm gì vào cột bên phải, và ghi lại dù thấy hơi lạ.

Nếu những suy nghĩ về điểm yếu đè nặng bạn gần như mỗi ngày, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn. Trang hỗ trợ của chúng tôi có danh sách nơi bạn có thể bắt đầu.

Đọc tiếp

Nếu bạn đang nghĩ mãi về một lỗi cụ thể, hãy đọc sau một lỗi nhỏ, đừng gọi mình là kẻ thất bại. Để lắng nghe tốt khi quản lý phản hồi, hãy thử đón nhận góp ý bình tĩnh, và việc cần làm tiếp.

Bắt đầu điều gì mới cũng có thể khiến bạn thấy mình bị soi xét, và bài làm người mới mà không thấy mình tụt lại nói về điều đó. Trang chủ đề cảm xúc và tử tế với bản thân trong đời thường có các bài còn lại, và công cụ Nhìn lại tuần miễn phí giữ ghi chú ngay trong trình duyệt của bạn.

Nếu nói về bản thân làm bạn căng thẳng, một bài thiền có hướng dẫn ngắn cho bạn vài phút yên tĩnh để lắng lại trước buổi đánh giá hay một cuộc nói chuyện khó.

Câu hỏi thường gặp

Mình có thật sự nên nói ra điểm yếu không?

Trong hoàn cảnh phù hợp thì nên. Nói ra một điểm yếu có thật và cải thiện được cho thấy bạn hiểu mình. Hãy chọn điều bạn đang sửa, nói thẳng và thêm việc bạn đang làm. Bạn không cần thú nhận tất cả, và có thể chọn điều liên quan đến người đang nghe.

Làm sao nói về điểm mạnh mà không nghe như khoe?

Hãy dùng sự việc thay cho tính từ. Thay vì “Tôi rất chăm chỉ”, hãy nói “Tháng trước tôi hoàn thành kiểm kho sớm hai ngày”. Chi tiết cụ thể tự nói lên tất cả. Nếu bạn ngại, hãy tưởng tượng mình đang kể về công việc của một người bạn, rồi viết ra điều bạn sẽ nói về họ.

Nếu mình thật sự không nghĩ ra điểm mạnh nào thì sao?

Hãy tự hỏi người khác hay tìm đến bạn vì việc gì, hoặc bạn làm gì mà không cần ai nhờ. Xem lại những tin nhắn cũ có người cảm ơn bạn. Điểm mạnh có thể rất lặng lẽ, như kiên nhẫn, đúng giờ hay nhớ chi tiết. Một người bạn hay đồng nghiệp bạn tin cũng có thể giúp bạn nhận ra.

Nếu nói về bản thân làm bạn căng thẳng, một bài thiền có hướng dẫn ngắn cho bạn vài phút yên tĩnh để lắng lại trước buổi đánh giá hay một cuộc nói chuyện khó.

Thiền 7 phút