Bớt bị làm phiền khi ở chung nhà
Bạn vừa ngồi xuống để tập trung thì lại có người cần bạn.
Ở chung nhà, bị làm phiền hiếm khi vì thiếu tế nhị. Chỉ là không ai nhìn thấy lúc nào bạn đang bận. Một dấu hiệu dễ thấy, một khung giờ đã thống nhất và một chỗ để gửi lại việc cần nhờ có thể giảm bớt chuyện này đáng kể.
Bạn không cần nhà rộng hơn hay quy định nghiêm hơn. Bạn chỉ cần một thỏa thuận nhỏ mà ai trong nhà cũng hiểu.
Vì sao bị làm phiền lại mệt đến vậy?
Mỗi lần như thế, bạn phải bỏ việc đang làm, xử lý việc khác, rồi tìm lại chỗ đã dừng. Phần quay lại ấy mới là phần mệt.
Các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm của Rubinstein, Meyer và Evans cho thấy chi phí khi chuyển việc tăng lên khi các việc phức tạp hơn, và giảm đi khi có dấu hiệu nhìn thấy được cho biết việc nào sắp đến1. Đó là các bài làm trong phòng thí nghiệm, không phải đời sống gia đình. Dù vậy, ý tưởng về một dấu hiệu rõ ràng rất đáng mượn về nhà.
Dấu hiệu báo bận trong nhà trông ra sao?
Đó là một vật đơn giản có nghĩa “đang bận, lát nữa hỏi mình nhé”.
Vài lựa chọn cho từng kiểu nhà:
- Đeo tai nghe, dù không phát gì.
- Đặt tấm thẻ gấp trên bàn, ghi “Ba giờ mình quay lại”.
- Để cửa phòng ngủ khép hờ thay vì mở toang.
- Đặt một chiếc gối lên ghế của bạn ở bàn ăn.
Chọn một cách và giải thích đúng một lần. Dấu hiệu chỉ có tác dụng khi những người quanh bạn biết nó nghĩa là gì.
Thử cách này: thỏa thuận trong hai phút
Bạn có thể làm việc này trong lúc nói chuyện bữa tối, hoặc nhắn vào nhóm WhatsApp gia đình.
- Chọn một khung giờ đều đặn cần tập trung, chẳng hạn sáng các ngày trong tuần đến mười giờ.
- Chọn dấu hiệu của bạn và cho mọi người xem.
- Thống nhất những việc vẫn được phép gọi bạn, như đứa trẻ bị đau hay cha mẹ thấy không khỏe.
- Lập một chỗ gửi mọi việc còn lại: tờ giấy dán trên tủ lạnh hoặc một cuộc trò chuyện chung.
- Đề nghị đổi lại một điều gì đó, như một giờ rảnh sau khung giờ ấy.
- Thử trong một tuần, rồi hỏi mọi người thấy thế nào.
Hãy để khung giờ đầu tiên thật ngắn. Một giờ chạy được tốt hơn cả ngày mà đến trưa đã đổ vỡ.
Điều chỉnh cho hợp với đời sống thật
Căn hộ nhỏ hoặc một phòng. Quay mặt vào tường hoặc cửa sổ khi làm việc. Quay lưng lại nhẹ nhàng báo rằng bạn đang tập trung mà không cần nói.
Sống cùng cha mẹ lớn tuổi. Hỏi thăm trước khi khung giờ bắt đầu. Một câu “Cha mẹ cần gì không trước khi con họp?” tránh được phần lớn những lần gõ cửa.
Người làm theo ca. Ghi giờ ngủ của từng người ở nơi dễ thấy. Cô y tá trực đêm và cậu học sinh ôn thi tốt nghiệp THPT đều có thể có giờ yên nếu ai cũng biết giờ ấy.
Có con nhỏ. Hãy chấp nhận bị làm phiền, và rút ngắn khung giờ cho hợp với tuổi bé. Mười lăm phút yên ả lúc bé ngủ trưa cũng đáng kể.
Nếu một việc cứ kéo mọi người về phía bạn, có thể bạn nên thống nhất một việc nhà có thể để sau, để bớt việc có vẻ gấp.
Nếu mọi người cứ quên thì sao?
Tuần đầu như vậy là bình thường. Hãy nhẹ nhàng chỉ vào dấu hiệu và nói lúc nào bạn rảnh.
Nếu chuyện cứ lặp lại, có thể khung giờ chọn chưa hợp. Hãy dời sang lúc yên hơn trong ngày, hoặc nhờ giúp việc cụ thể một cách rõ ràng với việc đang kéo mọi người đến.
Đọc tiếp
Muốn thêm ý để tìm thời gian riêng trong một ngôi nhà đông người, hãy đọc bài Thời gian riêng trong một ngôi nhà bận rộn. Trang chủ đề Vơi bớt căng thẳng hằng ngày, từng bước nhỏ có thêm nhiều bài hướng dẫn thiết thực cho ngày bận.
Trong khung giờ yên tĩnh, công cụ Hẹn giờ thiền có thể giữ giúp bạn vài phút bình yên. Nếu bạn muốn có một giọng nói dẫn dắt, bài thiền có hướng dẫn bảy phút miễn phí của Sadhguru trong ứng dụng Miracle of Mind là một cách tùy chọn để dùng khung giờ ấy.
Câu hỏi thường gặp
Nhờ người nhà đừng làm phiền mình có bất lịch sự không?
Không nhất thiết. Một lời nhờ nói rõ khung giờ ngắn và việc gì sẽ xảy ra sau đó thường nghe rất công bằng. Câu như “Mình họp đến bốn giờ, xong là mình rảnh” cho mọi người một mốc để chờ, thay vì một cánh cửa đóng.
Nếu tôi ở một phòng và không có cửa để đóng thì sao?
Hãy dùng một dấu hiệu thay cho cửa. Đeo tai nghe, đặt tấm thẻ nhỏ trên bàn hoặc vắt chiếc khăn lên lưng ghế đều có thể nghĩa là “đang bận”. Hãy thống nhất với nhau trước để mọi người hiểu và không buồn.
Còn những lần làm phiền vì chuyện thật sự khẩn thì sao?
Hãy thỏa thuận trước thế nào là khẩn. Đứa trẻ khóc, cha mẹ thấy không khỏe hay có người đứng ngoài cổng có thể luôn được ưu tiên. Mọi việc khác chờ đến khung giờ rảnh kế tiếp, hoặc ghi vào một tờ giấy chung.
Các bạn cùng nhà làm ca khác nhau thì có áp dụng được không?
Được, và có khi còn hữu ích hơn. Hãy ghi giờ yên tĩnh của từng người lên danh sách chung hoặc dán trên tủ lạnh, để người ngủ sau ca đêm và người đi làm ban ngày đều biết lúc nào nên nói khẽ và đừng nhờ vả.
Đọc tiếp
Khi cả nhà đã biết khung giờ yên tĩnh của bạn, bạn có thể dùng một phần của nó cho bài thiền có hướng dẫn bảy phút miễn phí của Sadhguru, chỉ để xem một khoảng dừng ngắn có người dẫn cho cảm giác ra sao.