Mùa bận hay đã quá sức? Cách phân biệt
Đã mấy tuần bận tối mặt, và bạn tự hỏi bao giờ mới nhẹ đi.
Có những quãng đời đơn giản là bận: tuần thi, kỳ chốt sổ cuối năm, đám cưới trong nhà, mấy tuần trước Tết. Có những quãng khác lại trượt thành một nhịp sống không bao giờ chậm lại. Khi đang ở bên trong, hai thứ này có thể giống hệt nhau.
Bài hướng dẫn này cho bạn bốn câu hỏi đơn giản để phân biệt, không chấm điểm, không dán nhãn.
Khác nhau ở đâu?
Một mùa bận có hình dạng rõ. Nó bắt đầu, lên đỉnh, rồi kết thúc. Bạn biết mình sẽ mệt, và đã tính chuyện nghỉ ngơi sau đó.
Một nhịp sống không bền thì không có điểm kết. Đợt dồn việc cứ lặp lại, chuyện nghỉ ngơi cứ bị lùi, và những điều bạn quý tuột dần mỗi tháng. Khác biệt không nằm ở chỗ bạn làm vất vả cỡ nào. Nó nằm ở chỗ còn chừa khoảng để hồi sức hay không.
Thử cách này: bốn câu hỏi
Viết câu trả lời ngắn ra giấy hoặc vào công cụ Nhìn lại tuần.
- Có ngày kết thúc không? Ghi ngày mà đợt bận sẽ dịu xuống. Nếu không ghi được, viết “chưa biết”.
- Điều gì đang bị bỏ? Liệt kê những gì bạn đã ngừng làm: ngủ, ăn uống, vận động, bạn bè, cầu nguyện hay thời gian yên tĩnh.
- Sau đó có hồi sức được không? Hình dung tuần ngay sau đợt bận. Có kế hoạch nghỉ thật không, hay chỉ là một hạn chót khác?
- Chuyện này đã xảy ra trước đây chưa? Đợt dồn việc ấy có quay lại sau vài tuần hay vài tháng không?
Nếu bạn có ngày kết thúc, danh sách điều bị bỏ ngắn và một kế hoạch hồi sức, nhiều khả năng đây là mùa bận. Nếu câu trả lời là “chưa biết”, “mọi thứ” và “không”, đáng để thay đổi chính nhịp sống.
Điều cần giữ trong mùa bận
Hãy chọn hai hoặc ba điều để giữ, dù chuyện gì xảy ra.
- Giấc ngủ. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết người lớn cần trung bình 7 đến 9 tiếng ngủ1. Lúc bận có thể không đêm nào cũng đủ, nhưng hãy giữ đó làm mục tiêu.
- Một bữa ăn thật sự. Ngồi xuống, dù chỉ mười phút, thay vì vừa ăn vừa gõ phím.
- Một giờ kết thúc cố định. Ghi vào lịch như một cuộc họp.
- Một người để hỏi han nhau. Mỗi ngày một tin nhắn ngắn cũng được.
Công cụ Kế hoạch tối có thể giúp bạn khép lại ngày một cách nhẹ nhàng.
Nếu vấn đề là nhịp sống, không phải mùa bận?
Khi đó, những thay đổi nhỏ ở phần rìa sẽ giúp trong lúc bạn tìm thay đổi lớn hơn. Thu nhỏ hoặc dời những gì có thể, theo bài Nhận ra khi kế hoạch của bạn quá tải. Chia bớt một việc, theo bài Cách nhờ giúp việc cụ thể một cách rõ ràng. Nói chuyện với quản lý hoặc gia đình về chuyện này, dựa trên sự việc hơn là cảm xúc: số giờ, ngày tháng và những gì bị bỏ.
Thay đổi một nhịp sống có thể mất vài tuần, và điều đó bình thường. Bạn không cần sửa hết mọi thứ trong tuần này.
Khi nào nên gặp người có chuyên môn?
Nếu ngủ không ngon đã kéo dài nhiều tháng, hoặc mệt mỏi và lo lắng làm cuộc sống hằng ngày trở nên khó khăn, bác sĩ có thể giúp. NHS khuyên nên gặp bác sĩ đa khoa nếu thay đổi thói quen ngủ không giúp được, nếu bạn khó ngủ đã nhiều tháng, hoặc nếu chuyện ngủ làm cuộc sống hằng ngày khó xoay xở2. Đọc bài Khi nào khó khăn thường ngày cần lời khuyên chuyên môn để biết chuyện đó có thể trông ra sao, và trang hỗ trợ của chúng tôi để biết nên bắt đầu từ đâu.
Đưa vào một ngày thật ở Việt Nam
Những tuần trước lễ hội, cửa hàng, văn phòng và bếp núc đều chạy hết tốc lực. Hãy sắp chỗ nghỉ quanh đó: ngồi yên một chút sau khi đưa con đi học, một bữa tối tử tế vào một tối cố định, ngủ nướng vào buổi sáng rảnh đầu tiên.
Nếu bạn làm theo ca, hãy tự định giờ kết thúc và giữ nó như giữ một cuộc họp. Nếu bạn làm kinh doanh, hãy đánh dấu một ngày hoặc một giờ thong thả trên lịch trước khi mùa cao điểm bắt đầu.
Nếu một bài tập hay một tuần dài làm bạn thấy bất an, chóng mặt hay gợi lại ký ức đau buồn, bạn cứ dừng lại, và bác sĩ hoặc chuyên viên tư vấn có thể giúp.
Đọc tiếp
Quay lại trang chủ đề Vơi bớt căng thẳng hằng ngày, từng bước nhỏ, hoặc thử bài Khi việc gì cũng có vẻ gấp.
Trong một tuần nặng nề, bài thiền bảy phút miễn phí của Sadhguru trong ứng dụng Miracle of Mind là vài phút vững vàng bạn có thể dành cho mình.
Câu hỏi thường gặp
Một mùa bận kéo dài bao lâu là hợp lý?
Không có con số cố định, vì còn tùy vào bạn và hoàn cảnh. Cách kiểm tra tốt hơn là xem nó có ngày kết thúc rõ ràng và kế hoạch nghỉ ngơi sau đó hay không. Một đợt dồn việc kết thúc vào ngày biết trước khác hẳn một nhịp sống không bao giờ chịu chậm lại.
Cố hết sức trong một thời gian có sao không?
Không sao. Tuần thi, kỳ chốt sổ cuối năm, lo một đám cưới hay đón em bé mới đều cần thêm sức, và người ta vẫn làm tốt. Điều giúp ích là biết nó chỉ tạm thời, giữ giấc ngủ và bữa ăn, và tính trước cách hồi sức khi xong việc.
Dấu hiệu nào cho thấy chính nhịp sống mới là vấn đề?
Hãy nhìn cả một quãng, đừng nhìn một ngày tệ. Nếu không thấy điểm dừng, nếu đợt dồn việc tháng nào cũng quay lại, hoặc nghỉ ngơi, bữa ăn và thời gian cho gia đình luôn là thứ bị bỏ đầu tiên, có thể nhịp sống đang đòi hỏi quá nhiều.
Không giảm được việc thì tôi thay đổi được gì?
Hãy thay đổi phần rìa. Giữ một giờ kết thúc cố định, một bữa ăn, một lần đi bộ ngắn và giấc ngủ. Nhờ người giúp một việc, hoặc xin dời hạn cho một dự án. Những thay đổi nhỏ ở phần rìa có thể làm cùng một lượng việc trở nên dễ chịu hơn.
Đọc tiếp
Trong một tuần nặng nề, bài thiền bảy phút miễn phí của Sadhguru trong ứng dụng Miracle of Mind là vài phút vững vàng bạn có thể dành cho mình.