ทำสมาธิได้ไหม ถ้ายังยึดศาสนาของตัวเอง
คุณอยากลองทำสมาธิ แต่ก็อยากซื่อตรงต่อศาสนาของตัวเองด้วย
การทำสมาธิเข้ากับศาสนาของคุณหรือเปล่า เป็นเรื่องที่คุณตัดสินเอง และควรคิดอย่างรอบคอบ แบบฝึกความใส่ใจธรรมดาไม่ได้ถามเรื่องความเชื่อ แต่บางแบบมีความเชื่อติดมาด้วย จึงควรถามให้ชัดก่อน
ในเมืองไทย คนที่ลองทำสมาธิมีทั้งคนที่นับถือศาสนาต่าง ๆ และคนที่ไม่นับถือศาสนาใดเลย บทความนี้มีคำถามให้คุณคิด และทางเลือกง่าย ๆ หากการฝึกแบบไหนไม่สบายใจ
การทำสมาธิเป็นกิจทางศาสนาไหม
เป็นส่วนหนึ่งของศาสนาก็ได้ ทำโดยไม่เกี่ยวกับศาสนาก็ได้ ศูนย์สุขภาพเชิงบูรณาการและการแพทย์เสริมแห่งชาติของสหรัฐฯ (NCCIH) อธิบายว่าการทำสมาธิคือการฝึกหลายรูปแบบที่มุ่งให้ใจสงบ บางแบบให้จดจ่อกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น ลมหายใจ เสียง ภาพ หรือคำที่พูดซ้ำ1
คำนี้จึงกว้างมาก การนั่งเงียบ ๆ ดูลมหายใจ ไม่เหมือนกับการสวดบูชาเทพหรือการเดินตามครูคนใดคนหนึ่ง คำถามที่มีประโยชน์จึงไม่ใช่ “การทำสมาธิเป็นเรื่องศาสนาไหม” แต่เป็น “การฝึกแบบนี้ต้องทำอะไรบ้าง”
ควรถามอะไรกับการฝึกแต่ละแบบ
ใช้คำถามเหล่านี้กับการฝึกที่คุณกำลังดู ไม่ใช่กับการทำสมาธิโดยรวม
- ขอให้เราเชื่ออะไรไหม หรือแค่ให้ใส่ใจเฉย ๆ
- ใช้ถ้อยคำ ภาพ หรือพิธีกรรมจากศาสนาอื่นที่ไม่ใช่ของเราหรือเปล่า
- ใครเป็นผู้ให้บริการ และเขาเล่าถึงตัวเองว่าอย่างไร
- หยุดได้ทุกเมื่อไหม และเลือกเอาเฉพาะส่วนที่เหมาะได้ไหม
ถ้าคำตอบไหนยังไม่ชัด ถามผู้ให้บริการได้เลย บทความคำถามที่ควรถามก่อนเลือกการฝึกสมาธิมีรายการที่ยาวกว่านี้
ถ้าการฝึกมาจากองค์กรทางจิตวิญญาณล่ะ
การฝึกบางแบบมาจากองค์กรที่มีพื้นฐานทางจิตวิญญาณ App Store ระบุว่า Miracle of Mind by Sadhguru ให้บริการโดย Isha Foundation และ Isha Foundation, Inc. เป็นผู้ถือลิขสิทธิ์2 เว็บไซต์ของ Isha Foundation บรรยายว่าสัทคุรุ (Sadhguru) เป็นโยคี นักพรต นักเขียน กวี และผู้มีวิสัยทัศน์3
คุณอ่านพื้นหลังนี้แล้วตัดสินใจเองได้ ถ้าพื้นหลังนี้ไม่เข้ากับศรัทธาของคุณ ก็ยังมีวิธีพักใจแบบเรียบง่ายกว่านั้นเสมอ เช่น นั่งเงียบ ๆ อยู่กับลมหายใจสักนาที
ลองดู: พักใจแบบไม่ขัดศรัทธา
แบบนี้ไม่ต้องเชื่ออะไร และไม่ต้องใช้ถ้อยคำพิเศษ
- นั่งให้สบาย หรือจะอยู่ในที่ที่คุณใช้สวดมนต์หรือใคร่ครวญก็ได้ ถ้าสะดวก
- หายใจช้า ๆ สามครั้ง สังเกตลมที่เข้าและออก
- ฟังเสียงรอบตัวทั้งใกล้และไกลสักหนึ่งนาที
- ถ้าอยาก ปิดท้ายด้วยคำภาวนา บทสวด หรือคำขอบคุณเงียบ ๆ ตามศาสนาของคุณ
- ลืมตา แล้วใช้ชีวิตต่อ
บางคนใช้ช่วงนี้เป็นการพักก่อนละหมาดหรือสวดมนต์ บางคนอยากแยกการภาวนากับการทำสมาธิออกจากกัน ทั้งสองแบบไม่ผิด
ให้เข้ากับวันธรรมดาของคุณ
คุณอาจหาช่วงสั้น ๆ ได้หลังสวดมนต์ไหว้พระ ระหว่างเวลาละหมาด ระหว่างขับรถไปทำงาน หรือก่อนกินข้าวพร้อมครอบครัว ช่วงรอมฎอน การนั่งเงียบ ๆ สักครู่หลังละหมาดตะรอเวียะห์หรือก่อนกินสะฮูรก็อาจรู้สึกเป็นธรรมชาติ ที่วัด ที่โบสถ์ หรือที่บ้าน การนั่งเงียบ ๆ ก็ทำควบคู่ไปกับการบูชาตามศาสนาของคุณได้
ถ้ารู้สึกว่าไม่ใช่ล่ะ
ก็หยุด ไม่ต้องอธิบายอะไรใคร คุณเลือกเดินเล่น ยืดเส้นยืดสาย สวดภาวนาตามศาสนาของคุณ หรือตั้งเวลาเงียบ ๆ ธรรมดาก็ได้ บทความอะไรช่วยได้บ้าง โดยไม่ต้องลงแอปรวมทางเลือกง่าย ๆ บนเว็บนี้ไว้ให้
ถ้าคำถามนี้ยังค้างอยู่ในใจ คุยกับคนที่คุณไว้ใจ นั่นแสดงว่าคุณจริงจังกับศรัทธาของตัวเอง ไม่ใช่ปัญหาที่ต้องแก้
อ่านต่อ
เรื่องพื้นฐาน อ่านการทำสมาธิคืออะไร อยากรู้ว่าต่างจากการมีสติอย่างไร ลองอ่านการทำสมาธิกับการมีสติ ต่างกันอย่างไร ถ้าอยากนั่งเงียบ ๆ โดยไม่ใช้แอป ตัวจับเวลาทำงานในเบราว์เซอร์ของคุณ ทุกอย่างสำหรับมือใหม่อยู่ที่หน้ารวมเริ่มทำสมาธิแบบมือใหม่จริง ๆ
คิดดีแล้วและรู้สึกสบายใจ ลองฟังการฝึกแบบมีเสียงนำสั้น ๆ ดูก่อน จะได้เห็นว่าต้องทำอะไรบ้าง ก่อนตัดสินใจอะไรต่อ
คำถามที่พบบ่อย
การทำสมาธิขัดกับศาสนาของฉันไหม
คนที่ตอบได้คือตัวคุณเองและผู้รู้ในศาสนาของคุณ การทำสมาธิมีอยู่ในหลายศาสนา และมีแบบที่ไม่เกี่ยวกับศาสนาด้วย แบบฝึกความใส่ใจธรรมดาไม่ได้ขอให้คุณเชื่ออะไร แต่บางแบบมีความเชื่อหรือพิธีกรรมติดมา ลองถามก่อนว่าการฝึกนั้นมีอะไรบ้าง
ทำสมาธิไปด้วย นับถือศาสนาเดิมไปด้วยได้ไหม
ได้ คนที่มีศาสนาก็ทำกัน บางคนใช้การหายใจหรือการฟังเสียงรอบตัวเป็นช่วงพักใจสั้น ๆ บางคนใช้บทสวดหรือบทภาวนาในศาสนาของตัวเองเพื่อให้ใจสงบ คุณเลือกรูปแบบที่สบายใจได้ตามมโนธรรมของคุณ
ถ้าการฝึกนั้นมาจากองค์กรทางจิตวิญญาณล่ะ
อ่านดูว่าใครเป็นผู้ให้บริการ และเขาเล่าถึงตัวเองว่าอย่างไร เหมือนที่คุณทำกับแหล่งข้อมูลอื่น ๆ แล้วค่อยตัดสินว่าการฝึกแบบที่เขาเสนอมานั้นคุณสบายใจไหม ลองแค่ส่วนสั้น ๆ เก็บสิ่งที่เหมาะไว้ ที่เหลือปล่อยไปได้
ถ้ายังไม่แน่ใจ ควรถามใคร
ถามครูบาอาจารย์ อิหม่าม บาทหลวง พระสงฆ์ ศิษยาภิบาล หรือผู้ใหญ่ที่คุณไว้ใจ ท่านรู้จักทั้งศาสนาและตัวคุณ การถามแสดงว่าคุณใส่ใจ ไม่ใช่ความอ่อนแอ และค่อย ๆ ใช้เวลาคิดก่อนตัดสินใจก็ได้
อ่านต่อ
คิดดีแล้วและรู้สึกสบายใจ ลองฟังการฝึกแบบมีเสียงนำสั้น ๆ ดูก่อน จะได้เห็นว่าต้องทำอะไรบ้าง ก่อนตัดสินใจอะไรต่อ